- SAMOWYSTARCZALNOŚĆ -
Dziesiąta edycja festiwalu RELACJE Międzypokoleniowe Spotkania Teatralne, podczas którego znakomici jurorzy wraz z widzami wybierali najlepszy międzypokoleniowy spektakl amatorski. X RELACJOM patronował Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Marszałek Województwa Podkarpackiego oraz Towarzystwo Kultury Teatralnej, organizował je natomiast Miejski Dom Kultury i Miasto Stalowa Wola w partnerstwie z Powiatem Stalowowolskim i Województwem Podkarpackim.
Jako temat przewodni dziesiątych RELACJI wybraliśmy samowystarczalność jako poleganie na wewnętrznych zasobach, aby nadać życiu spójność, sens i spełnienie.
Zaczęliśmy 18 września wernisażem wystawy Fałszerka, LalKara i Rysownik w Galerii Tło Miejskiego Domu Kultury. Pod tymi alter ego kryły się nazwiska regionalnych artystów: Magdaleny Kary-Sajek, Pauliny Kary i Filipa Żbika. Czwartek oddaliśmy także Laureatom IX Relacji. Zobaczyliśmy znów zdobywcę Grand Prix – Teatr Fieter z Ozimka z monodramem Camus „She, Bye”. Po raz kolejny uśmialiśmy się z niezwykłych perypetii bohaterów utworów Kafki, Shakespeare’a i Chandlera w wykonaniu człowieka orkiestry – Roberta Konowalika, który realizował się w spektaklu jako aktor, twórca lalek, scenografii, scenariusza i reżyser. Po spektaklu spotkaliśmy się z wykonawcą na warsztacie krytyki teatralnej Łukasza Drewniaka. Wieczorem zaś obejrzeliśmy widowisko taneczne Wir w wykonaniu Studia Tańca Współczesnego Tendi z Chorzowa do muzyki zagranej na żywo przez zespół K-Essence.
W piątek otworzyliśmy konkurs dla teatrów z całej Polski, bo od Białegostoku po Bolesławiec. Zaprezentowało się 11 spektakli, różnorodnych zarówno w formie, jak i treści. Jubileuszowym RELACJOM jurorowali: kulturoznawczyni i pisarka Karolina Sulej, krytyk teatralny Łukasz Drewniak i aktorka teatralna Agnieszka Przepiórska. Spektakle oceniło też Jury Młodzieżowe, a Nagrodę Publiczności przyznali widzowie. W przerwie między spektaklami można było podziergać festiwalowy szal.
Na deser – w niedzielę – dostaliśmy pokaz mistrzyni monodramu i interpretacji herstorii, Jurorki festiwalowej – Agnieszki Przepiórskiej. Spektakl Simona K. Wołająca na puszczy w reżyserii Anny Gryszkówny, z tekstem Piotra Rowickiego, który bazował na książce Anny Kamińskiej Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak. Przepiórska powiedziała w nim: To jest nasz dom. Nasze wspólnie wydeptane ścieżki, po których można chodzić od rana do zmierzchu. I nikt nigdy się nie zgubi. Bo nie można się zgubić w domu.
18 września / czwartek / Miejski Dom Kultury
17.00 Fałszerka, LalKara i Rysownik – wernisaż wystawy Magdaleny Kary-Sajek, Pauliny Kary i Filipa Żbika / Galeria TŁO
Laureaci RELACJI 2024
17.30 Camus „She, Bye” – Teatr Fieter / Ozimek / Grand Prix RELACJI 2024 / scenariusz, reżyseria, scenografia, oprac. muz., występuje: Robert Konowalik / sala kameralna / bilet: 15 zł
18.30 Krótki kurs oglądania spektaklu. Warsztat z Teatrem Fieter / prowadzenie: Łukasz Drewniak / sala kameralna
20.00 Wir – Studio Tańca Współczesnego Tendi, muzyka na żywo: K-Essence / Chorzów / choreografia i reżyseria: Barbara Ducka / muzyka: Bartosz Księżyk / sala widowiskowa / bilet: 15 zł
19 września / piątek / Miejski Dom Kultury
16.00 Otwarcie X RELACJI Międzypokoleniowych Spotkań Teatralnych
Prezentacje konkursowe
17.00 Męczeństwo Piotra Ohey’a – Teatr Ad Hoc / Stalowa Wola / sala widowiskowa / bilet: 15 zł Spektakl tłumaczony na POLSKI JĘZYK MIGOWY
18.10 Pokocham ją siłą woli – Teatr Albo Nigdy / Kraków / sala kameralna / bilet: 15 zł
19.20 Nakarmić kamień – Teatr Meduza / Bolesławiec / sala widowiskowa / bilet: 15 zł
20.00 Omówienia spektakli konkursowych / sala kameralna
20 września / sobota / Miejski Dom Kultury
Prezentacje konkursowe
10.00 Spełnienie Wiedźmy – Teatr MPF / Gostyń / sala kameralna / bilet: 15 zł
10.45 Szczęście znowu zagości w naszym domu – Studio Teatralne Kościan Free Art / Kościan / sala widowiskowa / bilet: 15 zł
11.55 Uciekinierki – Teatr BaWiMo / Białystok / sala kameralna / bilet: 15 zł
13.10 Omówienia spektakli konkursowych / sala kameralna
Prezentacje konkursowe
16.00 Bajtle – Teatr Naumiony / Ornontowice / sala widowiskowa / bilet: 15 zł
17.40 Bubuja abuja, czyli bambule babuja buja – Teatr Satyry Zielona Mrówa / Lublin / sala widowiskowa / bilet: 15 zł
18.20 Zielopuchy – Teatr Kaprys / Łapy / sala kameralna / bilet: 15 zł
Powyżej zaznaczono na czerwono przesunięcia godzinowe spektakli, które wynikały ze zmiany miejsca prezentacji.
19.00 Omówienia spektakli konkursowych / sala kameralna
21 września / niedziela / Miejski Dom Kultury
Prezentacje konkursowe
10.00 Hej Siri! Potrzebuję pomocy – Projekt: Sztuka (w) Działania(ch) i Grupa Teatralna Szklana Maska / Tarnów-Kraków / sala widowiskowa / bilet: 15 zł
11.05 Czerwone sukienki – Teatr Parabuch / Warszawa / sala kameralna / bilet: 15 zł
12.15 Omówienia spektakli konkursowych / sala kameralna
15.00 Gala RELACJI X Międzypokoleniowych Spotkań Teatralnych – ogłoszenie wyników konkursu / sala widowiskowa
17.00 SPEKTAKL GOŚCINNY Simona K. Wołająca na puszczy – monodram Agnieszki Przepiórskiej / reż. Anna Gryszkówna / tekst: Piotr Rowicki / kostium: Anna Maria Karczmarska / sala widowiskowa / bilet: 40 zł
AGNIESZKA PRZEPIÓRSKA
Aktorka teatralna, serialowa i filmowa, monodramistka. Znalazła się na liście 100 Najbardziej Wpływowych Kobiet 2023 roku Forbes Women Polska. Krytycy teatralni podkreślają, że jest przede wszystkim „mistrzynią monodramów” i herstorii. Dotąd wcieliła się w role tak niezwykłych kobiet, jak: Zuzanna Ginczanka, Simona Kossak, Anna Walentynowicz i Barbara Sadowska (monodramy wyreżyserowane przez Annę Gryszkównę). Jest laureatką wielu prestiżowych nagród i wyróżnień. Od 2021 związana z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, gdzie można ją zobaczyć w wielu wybitnych przedstawieniach. Spektakl Ocalone w reżyserii Mai Kleczewskiej, zrealizowany w Domu Spotkań z Historią, jest jej ósmym monodramem. Kuratorka Festiwalu Sztuki CARPE DIEM w Czarnolesie.
KAROLINA SULEJ
Pisarka, dziennikarka, reporterka (Vogue, Pismo, Wysokie Obcasy, Mint Magazine), felietonistka Polityki, kuratorka wystaw (m.in. dla Muzeum Powstania Warszawskiego), badaczka i popularyzatorka antropologii mody, kulturoznawczyni. Autorka szeroko nagradzanych pozycji: reportaży Rzeczy osobiste. Opowieść o ubraniach w obozach koncentracyjnych i zagłady (2020), Historie osobiste. O ludziach i rzeczach w czasie wojny (2021), Modni. Od Arkadiusa do Zienia, Wszyscy jesteśmy dziwni. Opowieści z Coney Island, zbiorur reportaży o współczesnym feminizmie polskim skupionym wokół cielesności Ciałaczki. Kobiety, które wcielają feminizm, zbioru esejów i wywiadów Era Taylor Swift; współautorka Reason and Flair. A Century of Fashion in Poland. Twórczyni podcastów Ubrani i Garderobiana oraz serialu podcastowego Supernowa. Prowadzi spotkania literackie i kulturalne, nie stroni od analizowania popkultury. Działaczka w Fundacji Kraina zajmującej się budowaniem wspólnot wokół sztuki i dizajnu.
ŁUKASZ DREWNIAK
Krytyk teatralny, teatrolog, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, jeden z założycieli i pierwszy redaktor naczelny Gazety Teatralnej Didaskalia, ekspert w zakresie współczesnego teatru litewskiego, autor cyklu Kołonotatnik na portalu Teatralny.pl, wykładowca Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie; redaktor książek Dziennik podróży z Kantorem Wacława i Lesława Janickich oraz biografii Izabelli Cywińskiej Dziewczyna z Kamienia; współtwórca programu impresaryjnego lubelskiego Teatru Starego i współprowadzący cyklu debat Bitwa o kulturę, notoryczny Juror.
MARIA JAROSZ
Studentka animacji kultury na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Jurorka Młodzieżowa RELACJI 2024; współtworzyła spektakle z Teatrem Cudak w Spółdzielczym Domu Kultury w Stalowej Woli i Teatrem Sokół w Rozwadowskim Domu Kultury, była także tancerką „Małej Volty”; brała udział w projektach artystycznych: „My, Stalowa Lova”, „Z kanką po mleko do Habdank-Kossowskiego”; bardzo lubi różnego rodzaju zdarzenia teatralne i często się w nie angażuje; była wolontariuszką Studenckiej Wiosny Teatralnej w ACKiM UMCS Chatka Żaka w Lublinie.
TOLA KIEDRZYŃSKA
Licealistka, która jest aktywna w teatrze od dziecka – była aktorką Teatru Jak Się Patrzy, a obecnie współtworzy Teatr Sokół w Rozwadowskim Domu Kultury i Teatr Blagier; oglądanie spektakli sprawia jej ogromną radość, a występowanie na scenie jeszcze większą; uczestniczka wielu projektów artystycznych i warsztatów teatralnych; srebrna medalistka XXXI Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży w Sportach Letnich (rzut młotem).
ALICJA PAJĄK
Licealistka, która pierwszy raz wystąpiła na scenie z Teatrem Tradycja w 2015 roku; była także aktorką Teatru Kłaniamy Się Nisko, a obecnie gra w Teatrach Blagier oraz Sokół; wzięła udział w widowisku teatralnym „Sztuka na warsztat” o życiu i twórczości Zofii Stryjeńskiej; uwielbia sztukę, a szczególne miejsce wśród jej zainteresowań zajmuje muzyka, poezja i teatr.
Stalowa Wola 19-21 września 2025
Jury w składzie:
po obejrzeniu 11 spektakli konkursowych, postanowiło przyznać następujące nagrody i wyróżnienia:
Wyróżnienie dla aktorek spektaklu „Uciekinierki” Teatru BaWiMo – Wioletty Karczewskiej i Moniki Kożuch
Za genialną aktorską synchronizację, która sprawia, że opowieść wciąga i płynie, a tekst brzmi przesmacznie, zabawnie i autentycznie. Gra inteligentna, wyczulona na partnerkę, w świetnym rytmie, teatr prawdziwie jakościowy i pełny, mimo skromności scenografii, kreujący zachwycający krajobraz wyobrażony, nasycony wiarygodnymi emocjami.
Wyróżnienie dla aktorek spektaklu „Zielopuchy” Teatru Kaprys – Zofii Karasiewicz i Mai Zdrodowskiej
Za przejmującą zwierciadlaną grę, absolutnie dojrzałą, subtelną – jasnym jest, że obydwie aktorki, które wcielały się w rolę Wiolki mają przed sobą teatralną przyszłość – nie sposób było oderwać oczu od ich gry i nie poczuć ich wyjątkowej teatralnej obecności.
Wyróżnienie dla aktora spektaklu „Bajtle” Teatru Naumionego – Barłomieja Garusa
Za rolę rzeźnika podaną z ogromną charyzmą i magnetyzmem – choć to jedna z wielu świetnych ról w tym przedstawieniu – nie sposób było nie odczuć scenicznego szwungu aktora, który wypełniał sobą całą scenę i zagarniał bezbłędnie naszą uwagę.
Wyróżnienie dla aktorki spektaklu „Pokocham ją siłą woli” Teatru Albo Nigdy – Pauliny Pajestki
Choć to spektakl dwójki aktorów, postać wykreowana przez Paulinę Pajestkę płonie także osobnym ogniem – przemyślana dosłownie od stóp do głów, zagrana w uważności, bez niepotrzebnego szarżowania, na szepcie, nie krzyku, malownicza, ale pastelowa, delikatna, ale zarazem intensywna.
Wyróżnienie dla scenografki spektaklu „Nakarmić kamień” Teatru Meduza – Mai Iwanek
Za stworzenie scenografii-rekwizytu, scenografii-świata, scenografii-obiektu sztuki, który nie tylko tworzy przestrzeń, ale też jest częścią samej opowieści.
Wyróżnienie dla zespołu aktorskiego spektaklu „Bubuja abuja, czyli bambule babuja buja” Teatru Satyry Zielona Mrówa
Za kongenialne zgranie, za wszystkie talenty razem i z osobna, za świetny gust, smak, polot, odwagę formalną, inteligencję, wyczucie rytmu, poczucie humoru, umiejętności choreograficzne, świetne – i ze zrozumieniem – podanie tekstu, który mógł sprawiać trudności interpretacyjne i retoryczne, za czystą, zaraźliwą frajdę z gry, oryginalność i świeżość.
Nagroda specjalna Dyrektora Miejskiego Domu Kultury dla przedstawienia „Czerwone sukienki” Teatru Parabuch
Za tworzenie teatru przystępnego, rodzinnego, ciepłego, ale zarazem inteligentnego, zagranego na profesjonalnym poziomie, który publiczność czuje, rozumie, który podnosi na duchu, terapeutyzuje i łączy pokolenia.
III Nagroda w wysokości 2000 zł dla spektaklu „Nakarmić Kamień” Teatru Meduza z Bolesławca
Zbiór „Nakarmić kamień” Bronki Nowickiej postawił trudne teatralne zadanie, ale z tego wyzwania zespół uczynił pretekst do opowiedzenia historii, zdaniem jury, nie tylko oddającej ducha tej poezji, ale wręcz pogłębiającej jej sensy, dodającej jeszcze wymowności, rozszerzającej konteksty. Początkowe sceny to jeden z najmocniejszych teatralnych obrazów, jakie można stworzyć na scenie – nie do zapomnienia. Wielkie tu zasługi scenografki oraz reżyserki – monumentalna marioneta nie tylko robi niezapomniane pierwsze wrażenie, ale też przez cały spektakl niejako „pracuje”, przepoczwarza się na kolejne sposoby – jest spódnicą matki, schronem-namiotem, ciałem, domem, szafą. Opowieść o przemocy wobec dziecka jest opowiedziana z ogromnym wyczuciem, przejmująco delikatnie, chowając grozę między wierszami, ale tak czule i mądrze, że emocje czuć jeszcze dotkliwiej. Młody zespół aktorski poniósł tę opowieść niczym idealnie zsynchronizowana ławica, bez żadnego fałszywego tonu, bardzo obecny, wyczulony na siebie, plecący wers za wersem niczym dobierany warkocz. „Nakarmić kamień” nas przeszył na wskroś, tak czysty w formie, w tonach i we wcielonej autentyczności każdej, nawet najbardziej skomplikowanej, metafory. Nie tylko go obejrzeliśmy, ale go poczuliśmy.
II Nagroda w wysokości 3500 zł dla spektaklu „Bajtle” Teatru Naumionego z Ornontowic
„Bajtle” to zagrana ze szwungiem i pasją opowieść o tożsamości, która buduje się we wspólnocie, o negocjowaniu własnego miejsca w kulturze, w języku, w rodzinie, o buncie wobec korzeni i jednocześnie o tym, jak szalenie trudno bez zakorzenienia dorosnąć. To opowieść czuła, ciepła, ale nie czułostkowa, zaludniona przez postaci zagrane pełnokrwiście, z pewnością gestu i słów. Język śląski brzmi pięknie, płynnie łączy sceny, piosenki, kolejne społeczne freski, przez które prowadzi narracja głównego bohatera, który niejako wpuszcza widownię w swoje życie, wyjaśniając jej jednocześnie swoje dylematy i kulturę, która go otacza. Świetnie działają metafory chodzenia, biegania, dochodzenia, odchodzenia, świetnie spotykają się różnorakie światy i pokolenia – zarówno w sztuce, jak i w zespole. To przedstawienie świetnie oddaje ducha Relacji – jest tutaj współdziałanie, komitywa, ocalanie tradycji – lecz nie poprzez zamknięcie jej w skansenie, jest unikalny krajobraz, jest prawdziwe przywiązanie do tematu, który zespół potrafi świetnie przełożyć dla tych, dla których Śląsk jest miejscem ezoterycznym, nieznanym. Piękna, plastyczna scenografia, prawdziwa panorama społeczna, świetnie oddana małomiasteczkowość, tak bardzo polska mentalność pod znakiem: „co ludzie powiedzą”, ale pokazana z miłością. „Bajtle” to śląskie uniwersum kompletne, świat przedstawiony, z którego nie chce się wychodzić, niczym z ulubionego serialu.
Grand Prix RELACJI X Międzypokoleniowych Spotkań Teatralnych w wysokości 5000 zł Jury przyznaje spektaklowi „Zielopuchy” Teatru Kaprys
Spektaklowi udało się zabrać widzów w krainę dzieciństwa, z której wszyscy pochodzimy, przełożyć powieść Wioletty Grzegorzewskiej o dorastaniu w epoce komunizmu na przedstawienie, które pokazuje, jak oficjalna historia staje się osobistą, intymną opowieścią, która rozgrywa się na poziomie zmysłów i emocji. Pozornie odległa epoka jest zagrana przez młody zespół z dojrzałością, zrozumieniem, biglem i talentem. Spektakl pokazuje, że porozumienie między reżyserem, który przeżywa opowieść nostalgicznie jako część swojego doświadczenia, a aktorami, którzy nie mogą mieć do tego doświadczenia dostępu jest nie tylko możliwa, ale wręcz rozszerza doświadczenie jednostkowe na wspólnotową, jednoczącą opowieść, w której każdy odnajdzie swoje dziecinne zachwyty, horrory, absurdy, cuda. Jest miejsce na melancholię, na humor. Każdy aktor i aktorka mają przestrzeń na zbudowanie postaci, nawet jeżeli jest epizodyczna. Aktorki, które wcieliły się w rolę młodej Wioletty – Zofia Karasiewicz i Maja Zdrodowska – w swojej bliźniaczości, zwierciadlaności są niepokojące, wzruszające, zabawne i zawsze intensywnie obecne na scenie. Przedstawienie jest wizualnie dopracowane, kompozycje zawsze nieskazitelne, brak zbędnych ruchów, podejmowane ryzyka interpretacyjne zawsze się opłacają, a rekwizyty są dobrane idealnie tak, żeby ewokować świat, ale go nie przegadywać. „Zielopuchy” to też opowieść o małej ojczyźnie, małym czasie, blisko materii, pełna schulzowskiego, organoleptycznego piękna, pokazująca pełną paletą teatralnych środków, jak niesamowity jest mikrokosmos naszego życia.
Dodatkowe spostrzeżenia na temat RELACJI X MST:
Poziom tegorocznej edycji był bardzo wysoki, przedstawienia były świetnie grane, tematy frapujące i tworzące kalejdoskop bardzo współczesnych i bliskich nam dziś zagadnień i obszarów refleksji – kwestie związane z tożsamością i pochodzeniem, rozważania na temat najważniejszych w życiu relacji – miłości, przyjaźni, rodziny, opowieści o małych ojczyznach i wielkich egzystencjalnych kwestiach – sensie życia, znaczeniu szczęścia. Cieszy nas bardzo obecność tak wielu przedstawień, które zajmują się tematem cielesności, poruszają temat kulturowych ról płciowych, intymnych historii.
Werdykt Jury Młodzieżowego RELACJI X Międzypokoleniowych Spotkań Teatralnych
Jury Młodzieżowe w składzie:
po obejrzeniu w dniach 19-21 września 2025 roku jedenastu spektakli konkursowych, przyznało Nagrodę im. Józefa Żmudy w wysokości 2000 zł za poruszenie tematów bliskich sercu młodego pokolenia, piękne uchwycenie relacji z ciałem, esencji kobiecości oraz świetną formę wyrazu Teatrowi MPF z Gostynia za spektakl „Spełnienie Wiedźmy”.
Nagrodę Publiczności w wysokości 2000 zł i festiwalowy szal rękodzielniczy otrzymuje Spektakl „Zielopuchy” Teatru Kaprys z oceną 4,45.
Odwiedź nasz profil na Facebooku
